#60 Blokada alkoholowa - zielone światło dla kierowców skazanych za jazdę po pijaku.

Możliwie jest wcześniejsze uzyskanie pozwolenia do kierowania pojazdami mechanicznymi przez osobę wobec której został orzeczony prawomocnie środek karny w postaci zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi.

Przykładowy stan faktyczny:

Doszło do prawomocnego skazania z przestępstwo polegające na kierowaniu pojazdem mechanicznym w ruchu lądowym, za co orzeczony został środek karny w postaci zakazu kierowania pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym.

Czy taka osoba może zgodnie z prawem uzyskać możliwość kierowania pojazdami mechanicznymi w okresie obowiązywania orzeczonego środka karnego?

W świetle obowiązujących przepisów, na mocy art. 182a ustawy Kodeks karny wykonawczy    z dnia 6 czerwca 1997 roku (Dz. U. nr 90, poz. 557), możliwe jest wcześniejsze uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi w ruchu lądowym przez skazanego za przestępstwo kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości, lecz tylko i wyłącznie pojazdami wyposażonymi w blokadę alkoholową. Z tego typu instytucji może skorzystać skazany po odbyciu co najmniej połowy okresu orzeczonego wymiaru zakazu kierowania pojazdami.

Art. 182a [Zakaz prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową]

§ 1. Jeżeli zakaz prowadzenia pojazdów był wykonywany przez okres co najmniej połowy orzeczonego wymiaru, a w przypadku zakazu prowadzenia pojazdów orzeczonego na podstawie art. 42 § 3 lub 4 Kodeksu karnego przez okres co najmniej 10 lat, sąd może orzec o dalszym wykonywaniu tego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, o której mowa w art. 2 pkt 84 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1260 i 1926 oraz z 2018 r. poz. 79, 106, 138 i 317), jeżeli postawa, właściwości i warunki osobiste sprawcy oraz zachowanie w okresie wykonywania środka karnego uzasadniają przekonanie, że prowadzenie pojazdu przez tę osobę nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Przepis art. 182 § 1 stosuje się odpowiednio.

§ 2. W przypadku orzeczenia sądu o dalszym wykonywaniu środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów niewyposażonych w blokadę alkoholową, zakazu tego nie stosuje się w przypadku prowadzenia pojazdów wykorzystywanych do nauki jazdy i egzaminowania, jeżeli skazany jest osobą szkoloną lub egzaminowaną w trybie przewidzianym przepisami ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2017 r. poz. 978 i 2418oraz z 2018 r. poz. 138) lub ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 2200 oraz z 2018 r. poz. 12, 79 i 138).

§ 3. Jeżeli skazany rażąco naruszył porządek prawny w zakresie dotyczącym bezpieczeństwa ruchu drogowego, w szczególności popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, sąd może orzec o uchyleniu sposobu wykonywania zakazu prowadzenia pojazdów w postaci, o której mowa w § 1. Przepis art. 182 stosuje się odpowiednio.

§ 4. Na postanowienie sądu w przedmiocie, o którym mowa w § 1 i 3, przysługuje zażalenie.

Mając powyższe na uwadze, art. 182a KKW ma zastosowanie w następujących przypadkach spraw, w których orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia  pojazdów mechanicznych:

1)     orzeczonego obligatoryjnie (art. 42§2 kk) zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju na okres od roku do lat 15,

2)     orzeczonego fakultatywnie (art. 42§1 kk) zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju na okres od roku do lat 15,

3)     orzeczonego obligatoryjnie (art. 42§3 lub §4 kk) zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów na zawsze.

Sąd rozpoznający tego typu sprawę, musi ocenić, czy skazany będzie przestrzegać zasad ruchu drogowego, a przede wszystkim czy po raz kolejny nie dojdzie do popełnienia tego samego, bądź podobnego przestępstwa. Następuje to w formie prognozy kryminologicznej, która stanowi jeden z elementów składających się na decyzję sądu.

„Pozytywna prognoza kryminologiczna w zakresie bezpiecznego prowadzenia pojazdu przez skazanego. W świetle dyspozycji art. 182a § 1 KKW warunkiem zmiany zakresu zakazu prowadzenia pojazdów jest nie tylko wykonywanie wobec skazanego tego zakazu przez określony czas, ale również pozytywna prognoza kryminologiczna co do tego, że prowadzenie przez niego pojazdu w przyszłości nie zagraża bezpieczeństwu w komunikacji. Wspomniana prognoza musi wynikać z oceny przez sąd postawy, właściwości i warunków osobistych skazanego oraz jego zachowania w dotychczasowym okresie wykonywania środka karnego. W dyspozycji art. 182a § 1 KKW ustawodawca odwołuje się do okoliczności podmiotowych i przedmiotowych ocenianych z punktu widzenia przebiegu dotychczasowego okresu wykonywania środka karnego. Dla przytoczonej oceny nie ma zatem znaczenia sposób życia skazanego przed popełnieniem przestępstwa. Podobnie należy ocenić okoliczności związane z czynem popełnionym przez skazanego, np. okoliczności, w jakich doszło do popełnienia tego czynu, czy jego negatywny odbiór społeczny (tak nietrafnie K. Postulski, KKW. Komentarz, 2017, s. 884)” – Kodeks karny wykonawczy. Komentarz. red. prof. UMK dr hab. Jerzy Lachowski, dr Piotr Gensikowski, dr Jacek Potulski, Leszek Osiński, prof. KPSW dr hab. Igor Zgoliński, 2018, teza 8, Legalis.

Zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 roku (Dz. U. nr 98 poz. 602)  przez blokadę alkoholową rozumieć należy: „urządzenie techniczne uniemożliwiające uruchomienie silnika pojazdu silnikowego i pojazdu szynowego, w przypadku gdy zawartość alkoholu w wydychanym przez kierującego powietrzu wynosi co najmniej 0,1 mg alkoholu w 1 dm³”

Parametry techniczne, jakim powinna odpowiadać blokada alkoholowa, określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa w sprawie wymagań funkcjonalnych i wymogów technicznych blokady alkoholowej oraz wzoru dokumentu potwierdzającego kalibrację blokady alkoholowej z dnia 8 lipca 2016 roku (Dz. U. z 2016 r., poz. 1072).

Mając powyższe na uwadze, możliwa jest zmiana sposobu wykonywania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, poprzez umożliwienie skazanemu kierowania pojazdami wyposażonym w blokadę alkoholową. Wątpliwość powstaje, czy z tego typu instytucji mogą skorzystać sprawcy przestępstwa wobec których doszło do warunkowego umorzenia postępowania karnego za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, gdyż ustawodawca w art. 182a kkw posługuje się słowem „skazany”, a osoba, wobec której warunkowo umorzono postępowanie karne, nie może być uznana za skazanego. Koszt takiej blokady alkoholowej to ok. 6 tys  zł. Urządzenie należy kalibrować raz na 12 miesięcy.